|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Inleiding Over grafiek Grafiek als prentkunst Wat is orginele grafiek? Vijf prentsoorten De diepdrukprent De vlakdrukprent De hoogdrukprent De doordrukprent De computerprent Prentbeschrijving Inkt Bewaren van prenten Papier Oplage Zwart-wit of kleur? Onderschrift signering Herkennen Het kopen van prenten Garanties Literatuur |
Wat is originele grafiek? Opvattingen over wat in kunstzinnig opzicht goede grafiek is, veranderen. Toen de etstechniek werd uitgevonden werd die aanvankelijk gezien als een imitatie van de gravure en daarom als minderwaardig afgewezen. De steendruk maakte in het begin evenmin veel enthousiasme los. Tegenwoordig hebben velen het niet op zeefdruk en beschouwen zeer velen computergrafiek als maar een spelletje. Ook het begrip originele grafiek heeft een geschiedenis. Vanaf ongeveer 1850 toen men grafiek van fotografie wilde afbakenen eiste men dat het om verbeelding van de werkelijkheid zou gaan, niet om een getrouwe afbeelding daarvan en dat de kunstenaar de drukvorm zelf had getekend, gesneden of geëtst. Vóór die tijd was men tevreden als de prent was gemaakt door de erop aangegeven persoon ook al had die een schilderij van een ander per prent gekopieerd Hoe wordt er nu over gedacht? Het gaat allicht primair om grafiek. Dat wil dus zeggen dat er een drukvorm moet zijn die herhaalbaar kan worden overgebracht op papier of een andere beelddrager. Er moet dus een houtsnede zijn, een steen of een diskette. Maar wanneer is er dan sprake van originaliteit? De kern daarvan ligt in het ontwerp van de prent, het beeldconcept dus. Dat moet iets bijzonders van de kunstenaar zelf bezitten, dat moet origineel zijn. Als de kunstenaar een schilderij of gouache aan de zeefdrukker geeft met de opdracht daarvan prenten te maken, wordt dat wel een grafisch product maar is het niet origineel; het beeldconcept is niet voor deze prent speciaal gemaakt, het is een ontleend concept. Dat is ook het geval wanneer een kunstenaar een eigen schilderij met een videocamera scant en via de computer gedigitaliseerd afdrukt. In deze opvatting doet het niet terzake of de kunstenaar de prent zelf drukt, zelf de drukvorm maakt. Wat telt is of hij een speciaal beeld voor deze prent heeft ontworpen. Ook al heeft hij onderdelen van het beeldconcept aan anderen ontleend, als het gehele concept maar speciaal met het oog op deze prent werd bedacht. De Vereniging voor Originele Grafiek heeft deze zienswijze als volgt in haar statuten omschreven: 'Onder originele grafiek wordt verstaan grafiek die tot stand is gekomen overeenkomstig een door een kunstenaar speciaal ontworpen concept, waarbij met behulp van een of meer drukvormen het door de kunstenaar beoogde beeld herhaalbaar wordt aangebracht op een door hem gekozen beelddrager'. In de vorige eeuw werden dikwijls gravures gestoken naar bekende schilderijen. In die tijd werd dat aanvaard. Als dat nu gebeurt noemen we dat geen originele maar reproductieve grafiek. De Vereniging hanteert daarom deze aanduiding: 'Mechanisch vervaardigde reproducties alsmede kopieën en facsimiles van reeds bestaande schilderijen, prenten, tekeningen en andere reeds bestaande beelddragers worden niet als originele grafiek aangemerkt'. Met grafiek, maar ook met schilderijen is altijd geknoeid door vervalsers en namakers. Dat gebeurt ook vandaag en soms op eigentijds-geraffineerde wijze. Er worden bijvoorbeeld reproducties in de handel gebracht die namens of door de kunstenaar worden gesigneerd, soms wordt een oplage vermeld om de indruk te wekken dat het om een gelimiteerd aantal gaat. Het is echter pseudo-originele grafiek waaraan sommige kunstenaars niet belast door kennis van zaken of verantwoordelijkheid voor het eigen werk dan wel onscrupuleus hun medewerking verlenen. 'Onder pseudo-originele grafiek worden verstaan reproducties, kopieën of facsimile's die al dan niet in gelimiteerde, genummerde of door kunstenaars gesigneerde oplagen, in de handel worden gebracht met het doel de indruk te wekken dat het om originele grafiek gaat', zeggen de statuten van de Vereniging. Als men te maken heeft met originele grafiek wil dat niet zeggen dat men met kwalitatief goede grafiek te maken heeft. Een originele prent kan heel slecht zijn. Op avondcursussen worden talloze prentjes gedrukt die wel origineel maar verder van geen belang zijn. Originaliteit zegt niets over de artistieke kwaliteit van de prent, het is slechts een voorwaarde voor een kunstwerk. Slechts zelden kan de originaliteit worden afgelezen van de prent zelf. Het is de ontstaansgeschiedenis van de prent die daarvoor beslissend is. Als de kunstenaar een prentbeschrijving heeft opgemaakt kan daaruit de originaliteit blijken. Bron: Bovenstaande tekst is uitgegeven door de Vereniging voor Originele Grafiek, 1995. |
||
| NON TOXIC PRINTING Polymetaal met onder andere mens- en milieuvriendelijke grafische technieken, producten en cursussen. |
